Giúp con bỏ thói nói dối, ăn cắp vặt.

 Hành vi nối dối và ăn cắp của bé ở tuổi hơn 5 có thể vì các lý do sau:

• Bản thân bé  thiếu sự tự chủ. Bé có thể ý thức rất rõ hành vi ấy là sai, không được chấp nhận nhưng vẫn thực hiện vì tính tự chủ (kiềm chế bản thân) kém.
• Hành vi nổi loạn vì đang ngấp ngưởng tuổi dậy thì. Có thể phía sau những hành vi ấy là mong muốn nhận được sự chú ý (quan tâm) từ ba mẹ, hoặc bé đã thấy một người lớn, một cậu thanh niên lớn nào đó đã làm thế và cháu bắt chước theo nhằm chứng tỏ mình là người lớn, không còn là trẻ con.
• Cũng có thể vì bé đang có những ức chế về tâm lý, những tức giận và kiềm nén vì một vấn đề nào đó liên quan đến bản thân: học tập, gia đình, bạn bè,…

Để giúp đỡ bé, cha mẹ nên.

Bình tĩnh nói chuyện với bé để tìm hiểu lý do tại sao bé lại nói dối hoặc ăn cắp. Trong quá trình nói chuyện, tránh đổ lỗi, phán xét, thể hiện sự giận dữ khó chịu với trẻ mà cần đưa ra những câu hỏi trung tính, chỉ tập trung hỏi vào tình huống. Ví dụ khi thấy trong túi của bé có tiền, mẹ có thể hỏi: “Mẹ thấy trong túi con có tiền, đây không phải tiền mẹ cho con? Con hãy nói cho mẹ biết vì sao con có số tiền này?”. Cần lưu ý rằng: Đôi khi, dù bé không thực sự ăn cắp nhưng nếu như người lớn nhìn nhận bé như một đứa ăn cắp thì bé cũng tự nhìn nhận mình như một kẻ ăn cắp và có thể bắt đầu thực hiện hành vi ăn cắp để thể hiện sự chống đối nhằm cho người lớn thấy mình đúng như những gì họ nghĩ. Vì vậy, cần phê phán hành vi ăn cắp của bé chứ đừng phê phán bé là một đứa ăn cắp.

Các giải pháp tức thời khi thấy bé ăn cắp hoặc nói dối:

- Không đánh đập, chửi mắng mà bình tĩnh nói chuyện với bé (như hướng dẫn ở trên).

- Khẳng định với bé đó là hành vi sai. Nêu lên những tác hại của hành vi ấy mà bé phải gánh chịu: ví dụ sẽ bị mắng, bị công an bắt,.. tùy theo hành vi và món đồ ăn cắp.

- Yêu cầu bé nói lại đúng sự thật (nếu là nối dối), hoặc trả lại đồ nơi cháu đã lấy (nếu là ăn cắp).
 

Hãy trò chuyện cùng con một cách khéo léo nhất. 

Các giải pháp về lâu dài:

- Dành nhiều sự chú ý và quan tâm đến cháu khi bé làm việc tốt thay vì chỉ chú ý đến cháu khi bé làm điều không tốt. Khen ngợi bé khi bé thực hiện các hành vi tốt để củng cố sự chú ý, tránh tình trạng để bé cảm thấy không được quan tâm chú ý và thực hiện các hành vi tiêu cực, trong đó có ăn cắp để được người lớn chú ý (dù là chú ý tiêu cực: đánh, mắng, phạt,…).

- Dạy bé những cách thức kiểm soát bản thân của việc cám dỗ phải ăn cắp và những giá trị của sự trung thực trong lời nói của mình.

Tuy nhiên nếu hành vi nối dối và ăn cắp được lặp đi lặp lại nhiều lần và bé vẫn không khắc phục hoặc hạn chế được dù gia đình đã trò chuyện nhiều lần thì cần đưa bé đến khám tại các bệnh viện nhi đồng hoặc các phòng khám tâm lý trẻ em để tìm hiểu kỹ hơn về hành vi của bé.

- Hành vi ăn cắp không đồng nghĩa với việc bé trở thành đứa trẻ ăn cắp, do đó chúng ta tuyệt đối không “dán nhãn ăn cắp” cho bé, không bao giờ gọi bé là “đồ ăn cắp” cho dù bé có thực hiện hành vi ăn cắp hơn một lần.

Vì vậy, bố không nên chỉ kể về hành vi ăn cắp của bé cho người khác biết vì nó giống như việc gọi đứa trẻ là “đồ ăn cắp”. Tuy nhiên, hãy thẳng thắn trò chuyện cùng bé, thể hiện sự tôn trọng và xem bé như một người lớn thật sự. Điều đó sẽ giúp bé nhiều hơn trong sự phát triển của mình.